Verspringen, de tweede zie-gewoonte van Natuurlijk Zien

Verspringen is de gewoonte van het oog om doorlopend te bewegen terwijl de blik zich onophoudelijk verplaatst. Bates gebruikte het werkwoord ‘to shift’. De vertaling daarvan is verplaatsen, veranderen, snel bewegen.

Laat jij je blik voortdurend door de wereld om je heen glijden? Als je perfect zicht hebt doe je dat waarschijnlijk wel. Of je in de verte kijkt, een boek leest, een gesprek voert....je ogen staan nooit stil. Je ogen verplaatsen zich doorlopend om zoveel mogelijk plaatjes te verzamelen waar je hersenen een mooi beeld van kunnen maken.

Hoe scherper die plaatjes zijn, hoe mooier het beeld. En hoe meer plaatjes, hoe completer het beeld.

Door te shiften doe je eigenlijk twee dingen: je beweegt én je richt je focus op het kleine gebiedje in het midden van je zicht dat je echt scherp kunt zien. Dat laatste gebeurd door centrale fixatie.

Bewegen

Onze zintuigen functioneren het beste als zij worden geprikkeld door beweging, verschillen en contrasten. Met ons zicht is het niet anders. Onze ogen worden als vanzelf naar bewegende beelden getrokken en kunnen die het makkelijkst onderscheppen.
Normale ogen bewegen zelf ook voortdurend, zelfs in onze slaap!

Om goed te zien moet er beweging zijn.
Probeer het maar: fixeer je oog een seconde of langer op een vast punt. Merk je dat je het punt niet meer helemaal goed ziet?

Om makkelijk te bewegen heb je soepele spieren nodig. Je spieren worden of blijven soepel als je ze veel gebruikt. Gebruik je ze niet, dan worden ze zwakker en verliezen tenslotte hun functie. Maar door je spieren te forceren kan je ze beschadigen.

Voor je oogspieren geldt hetzelfde. Je gebruikt ze bewust als je je ogen opzettelijk van links naar rechts en van boven naar beneden beweegt.
De meeste oogbewegingen zijn echter onbewust. Je ogen schieten voortdurend alle kanten op, zonder dat je het zelf in de gaten hebt.

Bovendien maken ze schokkerige, korte bewegingen, de micro-saccaden genoemd. Uit onderzoek is gebleken dat hoe meer kleine onbewuste bewegingen je oog maakt, hoe beter je zicht.

Deze bewegingen worden door dezelfde spieren gemaakt als de grotere, bewuste oogbewegingen. Als je je nek vast zet en alleen je ogen richt op wat je wilt zien laat je je ogen weinig ruimte voor de micro-saccaden.

Beweeg je hoofd dus mee in de richting waar je kijkt!

Centrale fixatie

Centrale fixatie is het vermogen van het oog om naar één punt te kijken en dat beter te zien dan al het andere eromheen. Je kijkt dan naar dat punt met het centrum van de gele vlek; de fovea centralis. Dit is het enige gebied in het netvlies waarmee je echt scherp kunt zien.

Zie je niet helemaal goed dan is er meestal geen sprake meer van dit vermogen tot centrale fixatie. Je ziet dan waarschijnlijk even goed, of misschien zelfs wel beter, buiten het centrum van je zicht. Soms is dit alleen het geval bij het lezen, soms juist in de verte en vaak op alle afstanden.

Om (weer) echt goed te zien moet je dit dus terugkrijgen. Dat lukt het beste door te imiteren wat het het oog met goed zicht van nature doet: verspringen.

Ik heb er zelf een poosje over gedaan om echt te begrijpen wat centrale fixatie is. Het is een heel subtiel gegeven wat pas duidelijk wordt als je het weer hebt. Het helpt als je iemand in je omgeving hebt die perfect ziet. Ik heb mijn zoon Arjen dan ook flink ondervraagt! Nu ik het zelf ervaar kan ik het mijn leerlingen beter uitleggen en onderwijzen.

Overigens is het shiften niet alleen een lichamelijke bezigheid. Veel meer nog heeft het te maken met hoe je je geest gebruikt. Als iets je echt interesseert zal het veel makkelijk zijn om te blijven verspringen. Een prachtige roman leest immers lekkerder dan een droge opsomming van oninteressante feiten!

Mensen die veel belangstelling tonen voor de wereld om hen heen zullen niet zo snel een bril voor in de verte hoeven. Mensen die graag met hun neus in de boeken zitten en wat minder extravert zijn zullen geen moeite hebben met kleine lettertjes maar misschien wel met het straatbord aan de overkant van de weg. Iets om over na te denken.....

Ok, we weten nu wat verspringen is en waarom we het moeten doen.
De volgende vraag is dan ook:

Hoe leer je verspringen?

Door gericht sprongetjes met je blik te maken leer je je aandacht – en dus je blik - op een kleiner gebied te richten. Hoe kleiner dit gebied is, hoe groter de ontspanning en hoe beter het zicht.

Een normaal oog zal bij het verspringen het vorige punt van fixatie altijd slechter zien. Een oog met gebrekkig zicht moet verder van dat voorgaande punt wegkijken om dat minder duidelijk te zien.

Hoe slecht het zicht ook is, het is altijd mogelijk te verspringen.

Daarvoor is het belangrijk om eerst de afstand te ontdekken waarop je het voorgaande punt van fixatie slechter ziet dan het punt waar je naar kijkt.

Dit lukt het makkelijkst met een letterkaart.

Ga naar de pagina Leeskaart oefening om te leren hoe je dit doet.

Verspringen in het dagelijks leven

Je kan de hele dag door oefenen met verspringen, ook zonder oogkaart.

Als je naar een gebouw in de verte kijkt kan je bijvoorbeeld verspringen van het ene raam naar het andere. Bij een boom verspring je van de ene tak naar de andere, van blaadje naar blaadje of van bloem naar bloem.

Je kunt verspringen over het gezicht van iemand waar je mee praat. Verspring over de woorden in een boek of de krant, of zelfs van letter naar letter.

Verspring van vogel naar vogel hoog boven in de lucht op hun trek naar het zuiden. Verspring van kiezel naar kiezel op het tuinpad, van suikerkorrel naar suikerkorrel in de suikerpot.

Maak er een spel van, ontdek hoeveel er te zien is om je heen en zet dat alles in beweging! Wees je bewust van wat er gebeurt als je op zo’n manier je omgeving bekijkt. Merk op hoe het voelt, voor je lijf, je ogen, je geest.

In het begin misschien wat onrustig maar waarschijnlijk al heel snel heel plezierig!

Terug van Verspringen naar Goede zie-gewoontes

Terug van Verspringen naar Home

Nieuw! Reacties